Þursaflokkurinn er án efa ein áhrifamesta hljómsveit Íslandssögunnar en hún starfaði á árunum 1978 - 1982. Þursar gáfu á sínum tíma út 4 plötur en þær innihéldu að mestu þjóðlög í upphafi en með árunum færðu þeir sig yfir í frumsamdar lagasmíðar. Meðal laga má nefna Sigtryggur vann, Brúðkaupsvísur, Pínulítill karl, Jón var kræfur karl, og hraustur og mörg fleiri.

Þursaflokkurinn kom saman eftir langt hlé og hélt magnaða tónleika ásamt Caput-hópnum í Laugardalshöll 23. febrúar 2008 og í kjölfarið fylgdi platan Í Höllinni á þorra og tónleikahald víða um land.

Þursaflokkinn skipa þeir:
Egill Ólafsson söngur, píanó, harmónikka
Ásgeir Óskarsson trommur, slagverk
Tómas M Tómasson bassi, hljómborð, söngur
Þórður Árnason gítar
Rúnar H Vilbergsson fagott, trommur og
Eyþór Gunnarsson hammond orgel og hljómborð.


Hinn íslenzki Þursaflokkur

Egill Ólafsson var stofnandi Þursaflokksins en hann hafði hætt í Spilverki þjóðanna til að geta einbeitt sér að þessu verkefni. Þetta var um áramótin ‘77-’78. Hinir voru allir meðlimir Stuðmanna, utan Rúnar Vilbergsson sem m.a. hafði leikið með B.G. og Ingibjörgu á Ísafirði. Þetta var einn af þessum kyrru haustdögum, sem í þá tíð heilsuðu svo gjarnan landinu bláa í honum október 1977 - gott ef ekki á Gallusmessu. Engu var líkara en veðurguðirnir sætu á þingi að þrátta um veður, sem kalla skyldi yfir eyjaskeggja þann komandi vetur. Á öðru þingi, sama dag, komu þeir félagar: Ásgeir, Egill, Tómas, Þórður, og Rúnar, allt ákafir ungir menn um músík, saman og bundust fastmælum um að reyna við þjóðararfinn í tónlist, þ.e. íslensk þjóðlög og stofna um það litla hljómsveit. Egill hafði kynnt sér eitthvað af arfinum og notið leiðsagnar og söngkennslu hjá Engel Lund, þeirri merku konu, sem lengi ferðaðist um heimsbyggðina og flutti þjóðlög frá ýmsum löndum og söng á yfir tuttugu tungumálum, en helgaði Íslandi krafta sína eftir að hún hætti að syngja fyrir heiminn og fóstraði margan söngvarann og leikarann.

Fljótlega komu sveinarnir saman í húsi Gunnlaugs Scheving listmálara við Bergsstaðarstræti, þar sem þá réð ríkjum velgjörðarmaður Þursaflokksins; Dr. Gunnlaugur Þórðarson. Félagarnir æfðu stíft fram til áramóta, þá var komið upplegg, sem vert þótti að flytja á tónleikum. Hugmyndin var að prófa efnið og reyna það fyrst á ungum framhaldsskólanemum, sem þá voru sjálfsagt á kafi í pönki eða diskói. Ekki er laust við að hugmynd Þursanna, hafa verið nokkuð djörf, miðað við þann óraveg sem virtist á milli t.d. diskósins og gamla arfsins. Þann 27. febrúar 1978 léku Þursar í fyrsta sinn opinberlega í Fjölbrautaskóla Breiðholts og þó að gengið hafi á ýmsu við flutning laganna, var þeim piltum tekið fagnandi og diskó- og pönkaðdáendur virtust skilja þessa fornu dansa, því með nokkrum sanni má halda því fram að fyrr á öldum hafi alþýða manna, þrátt fyrir boð og bönn, dansað undir dýrum háttum, söngli og kveðanda.

Um vorið frumflytja Þursar ásamt Íslenska dansflokknum, á Listahátíð í Reykjavík, nýjan íslenskan ballett, eftir Ingibjörgu Björnsdóttur, sem byggir á laginu um Sæmund Klemensson. Ballettinn um Sæmund fékk lof í blöðum og ekki síst þáttur Þursanna, og gekk sýningin í Þjóðleikhúsinu frá hausti fram til áramóta, sem var einsdæmi um balletsýningar. Orðspor Þursaflokksins barst um borg og bý og það kom að því að Haraldur Ólafsson í Fálkanum, mikill heiðursmaður, sem gert hafði útgáfusamninga við alla helstu listamenn þjóðarinnar bauð Þursaflokknum samning hjá Fálkanum. Að auki bauð Haraldur, með fulltingi sonar síns Ólafs, Þursum starfslaun við undirritun samnings, sem dugðu til framfærslu á meðan á upptökum stóð. Þetta var höfðinglega gert og fátítt, en það var sonur Haraldar, Ólafur, sem stóð óbeint að málum, Ólafur reyndist hljómsveitinni afar vel, þegar fram liðu stundir og hann tók við stjórn Fálkans - úr þeirri átt kom ávallt hvatning. Þursar fóru í hljóðver í Hafnarfirði í júlímánuði og fenginn var upptökumaður af Kanadískum uppruna, sem heitir James Kay. Um haustið gengur Karl J. Sighvatsson til liðs við hljómsveitina og fer með í langa reisu um landið. Árið einkenndist af fjölmörgum tónleikum Þursaflokksins, 68 urðu þeir alls þetta árið og hljómplatan; Hinn íslenzki Þursaflokkur kom út á vinylplötu á haustmánuðum og hlaut nær einróma lof gagnrýnenda, þó eitthvað bæri á skrifum í blöð, þar sem orð var gert á því; að ekki væri góðs viti að kokka upp arfinn með formerkjum rokksins, en það kom ekki í veg fyrir góðar móttökur almennings. Þessi fyrsta plata Þursaflokksins og reyndar einnig sú næsta var full af nítjándu aldar kvæðum úr bók samantekna af Bjarna Þorsteinssyni, Íslensk þjóðlög sem fyrst hafði komið út snemma á tuttugustu öldinni. Platan seldist ágætlega og fólki fannst Þursaflokkurinn vera að gera áhugaverða hluti.

Þursabit

Þegar bændur á Snæfellsnesi réttuðu, haustið 1978, fóru Þursar í Hrísdal, sem FÍH, Félag íslenskra hljómlistarmanna hafði á leigu og framleigði hljómlistarmönnum til skemmri dvalar. Þar var undirbúið nýtt tónleikaprógramm um leið og drög voru lögð að nýrri plötu fyrir Fálkann. Þannig má segja að uppleggið á Þursabiti hafi legið fyrir fljótlega eftir að upptökum á fyrstu plötunni lauk. Afköst þeirra pilta eru með ólíkindum, þegar horft er til þess að samfara þessu spilaði flokkurinn víða, fór í langar tónleikaferðir um landið, sem stóðu gjarnan í fjórar vikur, þar sem leikið var á hverju kvöldi. Nú hafði Rúnar sagt skilið við hljómsveitina í bili, vegna náms í Holllandi. Eftir Hrísdalsdvölina gekk Karl til liðs við flokkinn, eins og fram hefur komið og í byrjun ársins '79 fara Þursar í sýningarferð með Íslenska dansflokknum, til Stokkhólms og Oslóar, auk þess sem Þursar léku á tónleikum í Stokkhólmi, Uppsölum, Lundi og Kaupmannahöfn. Eftir heimkomuna, frá miðjum febrúar til loka mars, eyða Þursar í æfingar og fara svo í Hljóðrita í Hafnarfirði þar sem Jónas R. Jónsson er upptökumaður, en þar kom við sögu, sem aðstoðarmaður og lærlingur; Gunnar Smári Helgason, sem síðar átti eftir að verða fremstur meðal jafningja í hljóðupptökum, mjög flinkur og næmur hljóðmaður.

Á Þursabiti má heyra breyttar áherslur í tónlistinni, nú einkennast lögin af enn lengri instrumental köflum, þar sem njóta sín frábærir hæfileikar Þórðar, Karls, Ásgeirs og Tómasar. Þá er sagt skilið við þjóðlögin og unnið meira út frá gömlum textum og síterað stuttlega í þjóðlög, jafnvel notuð brot úr þeim og spunnið við. Það má segja að þetta hafi verið eðlilegt framhald, þar sem hljómsveitin eyddi meiri tíma í að vinna úr efniviðnum og eins hitt að sveitin hafði spilað sig enn betur saman og gat því spunnið margslungnari vef. Upptökum lauk í byrjun maí og þá var þegar farið að leggja línurnar varðandi langt tónleikaferðalag til Evrópu, með örlitlum aukasveig til Los Angeles, þar sem Þursar tróðu upp á þeim virta klúbbi Trubadour 18. júní, en þar má segja að Elton John hafi verið uppgötvaður í Ameríku. Gestum á Trubadour fannst mikið til Þursanna koma, fögnuðu ákaft, en áttu erfitt með að skilja latínu norðursins. Viku síðar er flokkurinn með tónleika í Sjónleikarahúsi þeirra Færeyinga, þar sem bandið er klappað fjórum sinnum upp í lok tónleika og þar með er Evrópuferðin hafin, en þegar hér er komið sögu hefur Lárus H. Grímsson tekið sæti Karls og Rúnars og lék hann jöfnum höndum á hammondið, auk þess að blása í flautuna.

Næsti viðkomustaður er Kaupmannahöfn þar sem hljómsveitin hafði aðsetur næstu mánuði við Þríhyrninginn á Ryesgötu. Strax fyrsta kvöldið er leikið í Operaen í Kristjaníu, þá er farið til Gautaborgar og leikið í Hagahuset og því næst haldið til Osló og leikið á Club 7. Stuttur stans er gerður þar og síðan er farið til Svíþjóðar og leikið á Queens Corner í Norköping, þá til Uppsala og spilað með Zammla Mammas Manna, sem er sænsk hljómsveit, mjög virt í heimalandinu, skipuð úrvals hljóðfæraleikurum, sem enn starfa saman. Þaðan halda Þursar til Álandseyja og taka þátt í festivali þjóðlagahljómsveita. Stokkhólmur er næsti viðkomustaður, þar sem Þursar leika á þekktum klúbbi, Musikværket á Söder, þar er spilað þrjú kvöld í röð. Í Gautaborg leika Þursar á virtum jass-klúbbi, Errols. Þá er haldið til Kaupmannahafnar og undirbúin ferð til Finnlands, þar sem Þursar koma fram á glæsilegum Tavastia - klúbbnum í Helsinki, stóru og glæslegu tónlistarhúsi. Þetta kvöldið treður einnig upp stórstirni Finna; Pekka Pohjola, menntaður á Sibeliusar akademíunni á orgel og fiðlu, en var þekktur fyrir bassa- og gítarleik. Pekka þessi hafði unnið mikið með Mike Oldfield og var þarna með hljómsveit sína The Group, þeir léku draumkenndan bræðing. Turku/Tampre er næsti viðkomustaður, þar er leikið á Ylioppilastalo, þá er haldið aftur til Helsinki og leikið utandyra í miðborginni, þar sem Yleis Radio hljóðritar tónleikana og sendir út beint og gerir í kjölfarið klukkutíma þátt um sveitina. Eftir þessa hrinu fara Þursar aftur til Stokkhólms og gera tveggja tíma þátt með tónlist og spjalli á vegum Sveriges Radio, í þætti sem kallast Tonkraft. Þá er farið aftur heim til Köben en komið við í Málmey og spilaðir þrennir tónleikar. Í Kaupmannahöfn hefjast viðræður um möguleika á samstarfi við Odin Teater, þar sem ítalski leikstjórinn, Eugenio Barba, réð ríkjum, en ekkert varð af frekara samstarfi, þar sem plön Þursa rákust á áform leikstjórans um vinnsluferlið, leikhúsið var mjög virt á Norðurlöndum á þessum tíma og vann gjarnan með gamlar norrænar sagnir. Í kjölfarið kynntust Þursar og mætum rithöfundi dönskum, Dan Turell, sem var aðdáandi sveitarinnar, mikill gúru í borginni við sundin, en nú er vinsælt kaffihús nefnt eftir honum; Café Dan Turell í Kaupmannahöfn. Turell átti síðar eftir að heimsækja Ísland og skrifaði um þá heimsókn í greinasafn. sem hann nefndi Mosaik. Þá birtust í dönskum dagblöðum og sænskum fínir dómar um Þursabit og í Berlingnum fær platan 5 stjörnu dóm hjá Flemming Behrendt, auk þess var hún valin ein af tíu bestu hljómplötum það árið hjá SAM, sem var fagtímarit um prog-rokk.

Í lok ágúst leika Þursar á vinsælu festivali, sem nefnt er Land og folk, þaðan er enn á ný haldið til Svíþjóðar og leikið í Halmstad og þaðan ekið til Stokkhólms að leika á Moderna Museumet fyrir Félag Íslendinga í Svíþjóð um leið er gengið frá hljóðblöndun á upptökum fyrir SR, sem sent er út viku síðar. Það voru mikil ferðalög á Þursum á þessum tíma, og gamli Ford Econoline bíllinn, sem hljómsveitin ferðaðist í reyndist vel og sló aldrei feilpúst. Tveimur dögum síðar eru Þursar með tónleika í Saltlageret í Köben, þá í Jónshúsi, Huset, Kulturhuset í Lundi, Tagskægget í Árósum, en þar með segja Þursar skilið við Skandinavíu og halda til hins blauta Hollands, þar sem helsta leynivopn Grænfriðunga á Íslandsmiðum, Eric Meulenbroek, var umboðsmaður hljómsveitarinnar, en Eric starfrækti á þessum tíma skóla fyrir börn, þar sem lögð var áhersla á samskipti, tjáningu og sjálfstæða hugsun og námsefnið var samið af honum sjálfum. Næstu vikurnar var leikið víða bæði í Hollandi, Fríslandi og Belgíu. Þursar héldu þrenna tónleika á frægum klúbbi, Melkweg í Amsterdam, þar voru einnig að spila sömu kvöld Sail Joya og Dr. Feelgood. Þá var leikið í Rotterdam á Exit, Waagtheater í Delft, þar sem kirkjuklukkurnar hringdu hluta úr Vatnsdælinga-stemmu, sem þekkt er í lagi Þursa um Sigtrygg, þar sannaðist að góðar laglínur ferðast frá einu landi til annars á öllum tímum. Þá var leikið í Enchede og Utrecht, þar sem Lárus H. Grímsson stundaði síðar, framhaldsnám í tónsmíðum. Þursar spiluðu á Poc í Weesp, Pakhuis í Hereenyen, Gigant í Apeldoom, Unitas í Wagenlingen á Fríslandi og í Woorburg og er þá ekki allt talið. Þessu tímabili lauk svo í Luxemborg 16. október þar sem Þursar léku fyrir Íslendinga í Luxemborg, áður en þeir héldu í langþráða heimför til Íslands, eftir nær hálfs árs úthald.

Ekki verður hjá því komist að nefna tvær konur sem hjálpuðu til við bókanir hljómsveitarinnar og sitthvað fleira, þær Eddu Sverrisdóttur, kvikmyndagerðarmann, sem þá var búsett í Kaupmannahöfn og Elínu Steinarsdóttur, sem búsett var í Uppsala og kom sambandi á við Sam-Distribution, sem var þá helsta umboðsskrifstofa framsækinna hljómsveita í Skandínavíu. Árið hafði verið viðburðaríkt og enn voru ótal verkefni framundan hjá sveitinni.

Á hljómleikum

Í lok febrúar 1980, halda Þursar í enn eina tónleikaferð um landið, sveitin er fullskipuð, þ.e. að Karl og Rúnar eru með, og nú bregður svo við að alls staðar er húsfyllir. Að þessu sinni var töluvert af nýju uppleggi flutt, en uppistaðan í prógramminu var þó tónlistin af Þursabiti. Nú var farið um Suðurland, leikið á Selfossi, Menntaskólanum á Laugarvatni, Vestmannaeyjum, þar sem voru tvennir tónleikar, Vík í Mýrdal, Höfn í Hornafirði, Egilsstöðum, þar sem snjóþyngsli lokuðum öllum vegum á fjöllum og Þursar máttu gera sér að góðu að eyða tveimur dögum við lestur á gömlum árgöngum af Family Journal, þar sem annað lesefni var ekki á boðstólnum í gistihúsinu. Næst var leikið á Neskaupsstað, sem var frægðarför, sem segir af í Sögum Tómasar frænda, lítið kver þar sem Tómas M. Tómasson, sagnamaður leysir frá skjóðunni. Þaðan var flogið í bæinn og flogið til Akureyrar og spilaðir þrennir tónleikar, að venju í Möðruvallakjallara MA, þar sem ávallt ríkti mikil stemmning. Þá voru velheppnaðir tónleikar í Samkomuhúsinu, þar sem LA er og var til húsa. Næst var það Húsavík, Laugar, Stóru-Tjarnir, Reykir í Hrútafirði, Bifröst, Akranes, þar með lauk mánaðarlöngu tónleikaferðalagi um landið.

Við tóku tónleikar í nágrenni Reykjavíkur og þá í Reykjavík, sem endaði með tónleikum Þursa í Þjóðleikhúsinu 19. maí. Tónleikarnir voru hljóðritaðir og gefnir út um haustið, Grétar Reynisson formaði útlit umbúða, en hann er nú einn virtasti leikmyndagerðarmaður þjóðarinnar. Enn var Jónas R. Jónsson settur yfir upptökur, en Björgvin Gíslason sá um hljóðblöndun í sal. Efnið var að mestu lög frá fyrri plötunum tveimur og eins voru flutt nýrri lög og textar eftir samtíðarskáld, eins og Sigurð Pálsson og Ara Jósefsson, má þar nefna Norðan við íshaf og Orðsendingu. Nýju lögin báru með sér nýjan stíl, miðað við músíkina á fyrri plötunum, má segja að hann sé undanfari efnistaka, sem síðar eru betur mótuð á Gæti eins verið...

Platan Á hljómleikum er óumdeilanlega ein besta og skemmtilegasta plata sem komið hefur út á Íslandi. Platan var hljóðrituð á tónleikum í Þjóðleikhúsinu 19. maí 1980 og allt var gert til að þeir yrðu sem glæsilegastir. Hámarki nær þó stemmningin í laginu Jón var kræfur karl og hraustur þar sem Tómas fer gersamlega á kostum í eigin lagi við ljóð Jónasar Árnasonar, með millikafla eftir sr. Árilíus Níelsson. Það var ekki að ástæðulausu sem æska þessa tíma, pönkararnir, báru virðingu fyrir „gömlu mönnunum“ í Þursaflokknum.

Þegar hér er komið við sögu var frágengið að Þursar kæmu að nýjum söngleik hjá Leikfélagi Reykjavíkur, Gretti, sem þá þegar var byrjað að semja. Lögin á Gretti eru hljóðrituð um haustið, skömmu áður en æfingar á verkinu hefjast, en Grettir er frumsýndur í nóvember, undir leikstjórn Stefáns Baldurssonar og dansstjórn Þórhildar Þorleifsdóttur. Eitthvað gekk erfiðlega að finna útgefanda, en platan kemur þó út í apríl '81 hjá útgáfu Svavars Gests, þ.e. SG-hljómplötum.

Gæti eins verið... 1981-1982

Í upphafi ársins '81 eru Þursar uppteknir við sýningar á Gretti, en sýninguna sáu í janúar og febrúar um 20.000 manns og þegar sýningum lauk í lok apríl höfðu nær 35.000 manns séð sýninguna. Strax í lok janúar er byrjað að taka upp Gæti eins verið..., í nýju hljóðveri Þursanna, Grettisgati. Þá hafði nýr liðsmaður komið til, hljóðmaðurinn; Júlíus Agnarsson, sem átti bakgrunn sem gítarleikari, sérhæfður í bresku blús-rokki og hafði á árum áður farið fyrir hljómsveitinni Scream, þar sem Ásgeir og Egill voru liðsmenn.

Þursar fóru á skömmum tíma í gegnum örar breytingar bæði í tónlistarlegu tilliti og þegar kom að því að flytja tónlistina í sýningum á Gretti, er hljómsveitin orðin að kvartett. Rúnar og Karl höfðu sagt skilið við sveitina. Eflaust má rekja breytingar, sem urðu á tónlist Þursanna að hluta, til þess að fagott Rúnars og hans vestfirska músíkalitet setur ekki lengur mark sitt á vefinn og eins að Karl kryddar ekki lengur hljómana með orgelinu. Oftar en ekki lagði Karl til - lit, eins og hann kallaði hljómastúdíu sína, sem setti mjög mark sitt á áferðina, ef svo má að orði komast. Í framhaldinu varð áherslan því meiri á hryn/takt og margslunginn áslátt Ásgeirs, auk þess sem hann lagði til tónsmíðar. Ekki verður litið framhjá þætti Þórðar, sem fékk nú enn meira pláss fyrir magnaðan gítarhljóm og -leik. Þá var framlag Tómasar ekki síðra, þess fágæta tónlistarmanns, sem geirnegldi hljómkviðurnar með smekklegum og stílfærðum bassaleik, auk þess að spila á hljóðgervla af ýmsu tagi. Eins verður þáttur Egils ekki undanskilinn, hann var ötull við tónsmíðarnar sem fyrr og fór oft vel með texta og lag.

Á Gæti eins verið... eru lagasmíðarnar orðnar einfaldari, þó enn sé lagt uppúr samsettum takttegundum og frumlegu hljómferli, þá eru laglínur orðnar meira í blátónaskalanum og horfið er alveg frá módal-tóntegundum, sem einkenna svo margt á fyrri hljómplötunum. Textinn er uppá nútímavísu, prósakenndur og oftar en ekki eru yrkisefnin hvunndags um litla karla, miðaldra menn sem þrá ást, tilbreytingarsnautt líf Ragnars, sem á börn sem gráta vegna þess að Seríósið er búið, karlrembur og áfram mætti telja. Hljóðheimurinn er kaldari, þó mýktin sé engu að síður til staðar, og nú er unnið meira með hljóðgervla og hljóðeffekta af ýmsu tagi.

Gæti eins verið... tók yfir heilt ár í smíðum, enda eru meðlimir farnir að huga að öðru, meðfram því að vera í hljómsveitinni, og því gáfust færri stundir til að sinna verkinu. Síðsumars, í ágúst '81, leggja fjórir Þursar upp í enn eina tónleikaferðina um landið, þetta er langt úthald, alls 36 tónleikar. Í þessari ferð eru lögð höfuð áhersla á að kynna nýtt efni af Gæti eins verið... í bland við ýmislegt eldra efni oft í alveg nýjum búningi og eins flutu lögin úr Gretti með. Nú íklæddust Þursar nýjum búningum, sem voru ólíkir gömlu vaðmáls-görmunum, nefnilega lögregluskyrtur, einhver hafði á orði að þetta væru fíkniefnalögregluskyrtur, en búningarnir nutu sín einkar vel á sviðinu í myrkri lýsingu Alfreðs Alfreðssonar, sem kom til liðs með fáeinar lugtir, sem oftast logaði á, og fékk því viðurnefnið Lugta-Freddi.

Allir tónleikarnir eru hljóðritaðir af Júlíusi, sem jafnframt stjórnar hljóði í sal og markvisst er unnið að því að þétta efnið sem þegar er búið að leggja drög að á nýju 8-rása, Teac Tascam vélina, sem bíður eftir því að snúast enn frekar í þágu bandsins í nýju hljóðveri Grettisgati. Haustið leið og þegar kom fram í desember er fyrst hægt að huga að efninu að nýju og platan er frágengin í lok janúar '82. Þann 8. mars kemur Gæti eins verið... út og að þessu sinni hannaði Tinna Gunnlaugsdóttir umbúðir.

Í byrjun febrúar '82 eru Þursar lagðir af stað í næst síðustu tónleikaferð sveitarinnar um landið, í einmuna vetrarblíðu - sólríkir dagar og langvarandi stillur ríktu um landið allt. Tónleikaferðinni lauk, eins og svo oft áður, í Reykjavík með tónleikum í Háskólabíói 3. apríl. Þegar hér var komið sögu eru önnur verkefni farin að banka uppá og önnur hljómsveit bjó sig undir að fara af stað - sú heitir Stuðmenn og þar með gafst enginn tími til frekara tónleikahalds Þursa.

Ókomin forneskjan 1983-84

Í miðjum mars '83, fara Þursar aftur á kreik, yfirskyggðir af velgengni Stuðmanna og kvikmyndarinnar; Með allt á hreinu, halda þeir í reisu um landið. Þó enginn hefði það á orði, þá var þetta síðasta ferðalag Þursa um landið. Nú var með í för Steinunn Sigurðardóttir, rithöfundur og Páll Stefánsson, ljósmyndari.

Steinunn skrifaði skemmtilega grein um ferðina í tímaritið Storð. Í texta Steinunnar bregður fyrir óborganlegum lýsingum á því hvernig förin gengur fyrir sig, og hún er nösk á smáatriðin og nær vel að lýsa stemningunni á tónleikum hljómsveitarinnar. Með greininni fylgja áhrifamiklar myndir Páls Stefánssonar, ljósmyndara. Á síðasta viðkomustað sveitarinnar, í þessari hinstu reisu Þursa, var spilað á Fáskrúðsfirði og strax eftir fyrstu tvö lögin fór rafmagnið af og til að halda áheyrendum við efnið, hélt Egill innblásna ræðu um; að senn yrði heimurinn ekki samur, vegna atburða, sem sennilega mundu ekki gera og síteraði þar í Orwell og heimsendaspár hans. Fimmtíu mínútum síðar komst rafmagnið á og Þursar héldu leik sínum áfram eins og ekkert hefði gerst og það sem meira var; enginn hafði yfirgefið félagsheimilið Skrúð, þrátt fyrir snakk forsöngvarans í næstum klukkutíma.

Að loknum stórtónleikum í Höllinni 1. maí, má segja að hljómsveitin hætti að koma fram, ef frá eru taldir þrennir tónleikar á þorra '84, þar sem sveitin lék efni af plötunni sem aldrei varð. Í apríl '84 eru Tómas, Ásgeir, Egill og Þórður, sem kom þó minna við sögu, byrjaðir að leggja drög að þessari fimmtu plötu Þursa, sem átti að bera yfirskriftina; Ókomin forneskjan, ósagt skal látið hvort bók Orwells hafði eitthvað með þennan titil að gera, en það er freistandi skýring.

Lög og textar eru dekkri en áður og innihald textanna oft tyrfið. Oftar en ekki fjallar textinn um angist mannsins, í heimi sem hann getur ekki skilið, þar sem hann er aðeins fær um að skynja veröldina út frá sínu eigin takmarkaða sjálfi. Því miður náðu þeir félagar ekki að reka smiðshöggið á Ókomnu forneskjuna - þó voru gerðar margar atlögur til að ljúka verkinu og upptökurnar fóru á milli útgefenda, t.d. kom Grammið að verkinu og reynt var að ná landi með nýjum áformum um að hljómsveitin kæmi saman að nýju, en allt kom fyrir ekki. Það er fróðlegt að heyra hluta af upptökunum, að vísu hálfkláruðum, en gefandi engu að síður mynd af því sem átti að verða. Það má segja að líftími hljómsveitarinnar hafi orðið fimm ár, jafnvel sex eða frá 1978-'84, þetta tímabil var um margt gjöfult og Þursaflokkurinn, fór víða og setti mark sitt á tímann, bæði með tónlistinni og ekki síður efnistökum.

Þursaflokkurinn kom fram á minningartónleikum um Karl Sighvatsson sem lést í bílslysi 1991 en þeir tónleikar voru hljóðritaðir (sjá Minningartónleikar um Karl Sighvatsson) og hins vegar á Reykjavík Music Festival hátíðinni sem haldin var um hvítasunnuna 2000.

Í febrúarlok, á því komandi herrans ári 2008, voru stórtónleikar Hins Íslenzka Þursaflokks og Caput haldnir í Laugardalshöll. Þessar tvær sveitir, sem telja samtals um 30 hljóðfæraleikara, löguðust á eitt laugardaginn 23. febrúar og fluttu öll helstu lög Þursaflokksins í viðhafnarútsetningum, en Þursaflokkurinn hélt upp á 30 ára afmæli sveitarinnar árið 2008. Lögin voru af uppleggi Þursanna, sem finna má á hljómplötum þeirra. Í flestum tilfella voru útsetningar laganna byggðar á upprunalegri útfærslu Þursaflokksins, en jafnframt spunninn nýr og enn þéttari vefur. Um var að ræða sannkallaða og einstaka, tveggja tíma, tónlistarveislu.

(www.tonlist.is)